Ekonomi,Borsa,İşletme,İktisat,Açıköğretim,Muhasebe,Sigorta
İşletme İle İlgili Genel Tanımlar-2
27-Küresel işletmecilik nedir?:
Küresel işletmecilik; kavramı ile, tüm dünyayı bir iş sahası olarak gören örgütler kastedilmektedir. Günümüzde çokuluslu işletmelerin büyük kısmı, örgütlenmelerini küresel piyasalardaki fırsatlardan yararlanabilmek için dönüştürmekte, herhangi bir ülke ile merkezi ilişkilerini kesmektedirler.
Nestle firması, çokuluslu bir işletmenin küresel hale dönüşmesine örnek olarak verilebilir. Nestle’nin merkezi İsviçre’de Veney’dir ancak , şirketin faaliyeti her gün tüm dünyada devam eder. Yüzlerce çeşit ürüne sahip olan Nestle, Fransız Perrier firmasını satın alarak soda piyasasında liderliği ele geçirmiştir. Nestle’nin 71 ülkede 494 fabrikası ve 210.000 çalışanı bulunmaktadır. Satışların ve kârların %40′ı Avrupa’dan, %35 ‘i Güney ve Kuzey Amerika’dan ve %20 ‘si diğer bölgelerden sağlanmaktadır. (Akın, 1998, Finans Dünyası Dergisi Makale)
28-İnternet nedir?www’ nun açılımı nedir, neye yarar?
Internet; bilgisayarlar ile veri iletme/alma birimleri arasında organizasyonu sağlayan, böylece bir yerden diğerine veri iletişimini olanaklı kılan pek çok veri iletişim protokolüne verilen genel addır.www’ nun açılımı,World – Wide – Web şeklindedir. (google.com)
29-İntranet nedir?Elektronik işletme nedir?
Intranet, sadece belirli bir kuruluş içindeki bilgisayarları, yerel ağları (LAN) ve geniş alan ağlarını (WAN) birbirine bağlayan, çoğunlukla TCP/IP tabanlı bir ağdır. Yani, küçük Internet!, Internet’in daha özel bir hali. Intranet’ler gateway’ler ile diğer networklere bağlanabilir. Temel oluşturulma amaçları, kuruluş bünyesinde bilgileri ve bilgi işlem kapasitesini paylaşmaktır. Intranet’ler, şirket(ler) içi tele-konferans uygulamalarında ve farklı birimlerdeki kişilerin biraraya gelebildiği iş gruplarının oluşturulmasında da kullanılırlar. İntranet’ler üzerinden HTTP, FTP vb gibi pek çok protokol uygulamaları çalıştırılabilir. Günümüzde, Intranet’ler içinde, Web erişimi ile kaynakların kullanımı oldukça yaygındır.Bazı şirketlerdeki intranet’lerden, “Firewall” sistemleri üzerinden (bazı emniyet tedbirleri ile), Internet çıkışı da yapılmaktadır. Bu sayede, her iki yönde de ileti trafiği kontrol edilebilmekte ve güvenlik sağlanmaktadır(bilkent.edu.tr).
30-Web sitesi nedir?
Özel programlama ve grafik yazılımları ile oluşturulmuş, şirket yada kurum tanıtımlarını içeren, üzerinde ticari ve kişisel uygulamalar bulunan, bir gayrimenkul gibi tek adresi olan, tüm dünyadan erişilebilen bir internet tanıtım, reklam ve iş istasyonu olarak açıklayabiliriz. (3gturk.com)
31-Elektronik Pazar nedir?Elektronik ticaret nedir?:
Elektronik Pazar; mal ve hizmetlerin varolan ve geleceğin müşterilerine web tabanlı araçlar yolu ile tanıtılması işlemidir. Bu satış, reklam yeni ürün pazar araştırması ve müşteri hizmetlerini içerir(cisco.com).
E-Ticaret; konusunda en yaygın genel kabul görmüş tanım OECD tarafından 1997’de yapılan tanımdır. Bu çerçevede E-Ticaret aşağıdaki eylemleri kapsayan bir süreç olarak tanımlanmaktadır;
• Ticaret öncesi firmaların elektronik ortamda bilgilenmesi ve araştırma yürütmesi,
• Firmaların elektronik ortamda buluşması,
• Ödeme sürecinin yerine getirilmesi,
• Taahhüdün yerine getirilmesi, mal veya hizmetin müşteriye teslimi,
• Satış sonrası bakım, destek, vb. hizmetlerin temin edilmesi(taob.com).
32-Bilgi, bilgi kuramı ve bilgi işlemi açıklayınız?
Bilgi: İşlenen verilere kısaca bilgi denilmektedir
Bilgi kuramı;bilginin temelini, bilim alanında uygulanan yöntemleri, sınır ve güvenirlilik bakımından inceleyip araştıran felsefe dalı, epistomoloji
Bilgi İşlem: İşletmenin çeşitli bölümlerinde ortaya çıkan verilerin planlama, yönetim, değerleme, koordinasyon ve kontrollerde kullanılmak üzere yetkililerin istediği şekillere sokulması olarak tanımlanabilir. (mkara44.sitemynet.com/bilgifelsefesi).
33-Amaç nedir?Hedef nedir?:
Amaç; işletmeler açısından belirli bir süre içinde gerçekleştirilmesi arzu edilen veya ulaşılmak istenen sonuçlardır.
Hedef; belirlenmiş bulunan stratejik amaçların işletmenini bölümlerine göre ayrıntılı hale getirilmiş nihai durumudurBunlar stratejik amaçların gerçekleştirilebilmesiyle ilgili olan ve rakamlarla ifade edilebilen sonuçlardır(Dinçer, 1997, Sayfa:89, 100).
34-İşletmelerin genel amaçları nelerdir?:
işletmenin sürekliliğini sağlamak,
topluma hizmet etmek
kar edebilir işletme yapısını oluşturmak ve kar elde etmek.
35-İşletmenin özel amaçları nelerdir?:
bağımsız olmak,
devlet gücünün arttırılması,
kaynakların verimli kullanılması yoluyla kaliteli, sürekli ve ucuz hizmet sunmak,
istihdamı sağlamak,
çalışanlara iyi ücret ödemek,
topluma ve devlete hizmet etmek
güç sahibi olma,
kar maksimizasyonu,
maliyet minimizasyonu,
rantabilite maksimizasyonu(müftüoğlu,1994,Sayfa:127-135).
36-İşletmeleri;
faaliyet alanlarına,
tüketici türlerine,
üretilen mal ve hizmet türlerine,
üretim araçlarının mülkiyet biçimlerine,
büyüklüklerine göre sınıflandırınız.
Faaliyet alanlarına göre:
a.Üretici işletmeler,
b.Hizmet işletmeleri,
c.Satıcı işletmeler veya pazarlama kurumları
Tüketici Türlerine Göre İşletmeler:
a.En son tüketiciler için mal veya hizmet üreten işletmeler. Örneğin yiyecek, içecek maddeleri üretenler vb.
b,Diğer işletmeler için mal veya hizmet üreten işletmeler. Örneğin tekstil fabrikasına makine üretip satan işletmeler gibi.
Üretilen Mal ve Hizmetlerin Türüne Göre İşletmeler:
a.Tarım, ormancılık, avcılık ve balıkçılık işletmeleri
b.Madencilik ve taş ocakları işletmeleri
c.Sanayi ve endüstriyel işletmeler
d.Ticaret işletmeleri, banka işletmeleri
e.Taşıma ve depolama işletmeleri
f.Hizmet işletmeleri vb.
Üretim Faktörlerinin Mülkiyetine Göre İşletmeler:
a.Özel işletmeler
b.Kamu işletmeleri
c.Karma işletmeler
d.Yabancı sermayeli işletmeler
Büyüklüklerine Göre İşletmeler:
a.Küçük ölçekli işletmeler
b.Orta ölçekli işletmeler
c.Büyük ölçekli işletmeler(Doğan, 1995: 25-28).
37-İşletme kurma aşamalarını sıralayarak kısaca açıklayınız.
1.Yatırım projesi veya işletme kurma fikri.
2.Çeşitli yatırım alanlarını araştırılması sonucu en uygun yatırım türünün veya işletme tipinin seçilme aşaması.
3.Fizibilte etüdünün hazırlanması
4.Projenin değerlendirilmesi ve yatırım kararının verilmesi
5.Nihai proje aşaması
6.Proje uygulaması
7.Üretim faaliyetine geçiş aşaması(kosgeb.com).
38-Talep tahmini(Pazar araştırması)ne demektir?Hangi yöntemlerle yapılır?
Pazar araştırması; özetle, ürün veya hizmetlerin geliştirilmesi ve olası problemler hakkında bilgi toplanması, kaydedilmesi ve analiz edilmesidir.
Yöntemler:
Kantitatif teknikler ( Nicel Teknikler )
Yüz yüze görüşerek anket aracılığıyla görüşme
Bilgi toplamada hızlı ve ekonomik bir yöntem olan telefon anketleri yapılır
Anket kullanılarak posta aracılıyla bilgi toplama
Masabaşı çalışmaları .
Kalitatif Teknikler(Nitel teknikler)
Derinlemesine yüzyüze görüşme,
Gözlem tekniği ile bilgi toplama.
39-İşletmelerin büyüklüğünü belirleyen ölçüler nelerdir?
-İşletmede çalışan personel sayısı,
-Makine sayısı,
-Kullanılabilir alan ve hacim,
-İşletmenin üretim kapasitesi,
-İşletmedeki sabit varlıkların değeri,
-Makine parkı değeri,
-Satış tutarı,
-Katma değer,
-Pazar payı(müftüoğlu,1994,Sayfa:403-408)
40-Kapasite nedir?Kaç çeşit kapasite vardır?
Kapasite:Bir makine veya tesisin normal çalışma düzeninde kullanılması sonucunda elde edilebilecek en yüksek üretim miktarıdır.
Çeşitleri:
-Maksimum kapasite; buna teorik kapasite de denir.Belli bir makine veya tesisin çalışma süresinin %100 ünü doldurması durumundaki üretim miktarını ifade eder.
-Pratik kapasite; maksimum kapasiteden onarım, bekleme, montaj, temizleme, vs. gibi kesintilerin çıkartılması sonucu bulunacak üretim hacmini belirtir.
-Kullanış kapasitesi; pratik kapasiteden, kapasitenin kullanılmayan kısmı, yani aylak kapasite çıkarılarak bulunur.
-Optimum kapasite; birim başına sabit ve değişir giderler toplamını en düşük yapan kapasitedir.Bunun üzerinde ve altındaki üretim miktarında maliyetler yüksek olacaktır(seyidoğlu, 1999, Sayfa:313)
41-Kuruluş yeri seçiminde bölge ve yer seçimin etkileyen unsurlar nelerdir?
-Malzeme,
-Sabit yatırım malları,
-İşgücü,
-Yardımcı yan hizmetler,
-Kredi ve devlet yardımları(vergi indirimleri, teşvikler vs.).
-Ulaşım ve ulaşım maliyetleri,
-Coğrafi konum,
-Teknolojik gelişme,
-Teşebbüs amacı,
-Üretim faktörlerinin bölünebilirlik durumları.(müftüoğlu, 1994, 465-466)
-Pazara yakınlık(kendi düşüncem-kitapta göremedim).
42-Kuruluş yeri seçiminde kullanılan yöntemleri açıklayınız.
-Tek konumlu kuruluş yeri modelleri; bu modelin en önemli varsayımı homojen alan varsayımıdır.Optimum kuruluş yerinin arandığı alanın her noktası tamamen aynı özelliklere sahip olup her yerde işletme kurulabilir.Dolayısıyla kuruluş yerinin arandığı bölgenin her noktası mümkün bir alternatif olarak optimum kuruluş yerinin belirlenmesinde dikkate alınmalıdır.Tek konumlu kuruluş yerini belirlenmesinde sadece taşıma maliyetinin dikkate alınması yeterli olmaktadır.Taşıma maliyeti dışında kalan tüm maliyet unsurları kuruluş yeri seçimini etkilemektedir.Tek konumlu kuruluş yeri modelleri üç grupta incelenebilir.
a-Kuruluş yeri doğrusu modeli:
-İki merkezli kuruluş yeri modeli doğrusu,
-Çok merkezli kuruluş yeri doğrusu modeli,
c-Kuruluş yeri üçgeni modeli,
d-Kuruluş yeri çokgeni modeli,
-Çok merkezli kuruluş yeri modelleri; çok konumlu kuruluş yeri modelleri , belirli bir üretim seviyesinin tek bir konumda kurulacak bir üretim ünitesi ile karşılanması yanında, çok sayıda farklı konumlarda kurulacak farklı üretim üniteleri tarafından gerçekleştirilmesi alternatifini de kapsar.Bu özelliğiyle çok konumlu kuruluş yeri modelleri tek konumlu modellere göre daha geniş bir geçerlilik alanına sahiptir.Kuruluş yeri ile birlikte ölçek büyüklüğünün de eşanlı olarak belirlenmesi modelin diğer önemli üstünlüğüdür.Bu modelde nereye işletme kurulmalı sorusuna değil, nerelere hangi büyüklükte işletmeler kurulmalıdır sorusuna cevap aranır.Çok konumlu kuruluşu yerinde homojen alan varsayımı terkedilmiştir.Optimum kuruluş yerinin belirlenmesinde söz konusu yatırım projesine en uygun coğrafi şartları taşıyan yer seçilir.(müftüoğlu, 1994, Sayfa:429-445)
43-Anayasamızda işletme ile ilgili hükümler var mıdır?
Ülkemiz 1982 Anayasasının ikinci kısım ikinci bölümdeki kişi hakları ve ödevleri bölümünde zorla çalıştırma yasağı(madde 18),yine aynı bölümdeki mülkiyet hakkını.(madde 35) işletmelerle ilgili hükümler olarak nitelendirebiliriz.Üçüncü bölümünde yer alan sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler kısmının içinde toprak mülkiyet((madde 44), tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması(madde 45), kamulaştırma(madde 46), devletleştirme(madde 47), çalışma ve sözleşme hürriyeti(madde 48), çalışma hakkı ve ödevi(madde 49), çalışma şartları ve dinlenme hakkı(madde 50), sendika kurma hakkı(madde 51), sendikal faaliyet(madde 51), toplu iş sözleşmesi hakkı(53), grev hakkı ve lokavt(madde 54), ücrette adalet sağlanması(madde 55) şeklinde işletme ve çalışma hayatıyla ilişkilendirebileceğimiz anayasal maddeler mevcut olmakla birlikte, işletmelerle ilgili ayrıntılı düzenlemeyi Türk Ticaret Kanunu’nda görürüz(alkım yayınevi,anayasa,1996).
Kanuna göre işletmeler yasal yapıları açısından ya da tüzel biçimlerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar:
• Tek kişi işletmeleri
• Ortaklıklar (şirketler)
-Adi ortaklıklar
-Ticaret ortaklıkları
*Kişi ortaklıkları
-Kollektif ortaklıklar
-Komandit ortaklıklar
*Sermaye ortaklıkları
-Anonim ortaklıklar
-Limited ortaklıklar
-Sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklıklar
• Kooperatifler(intermedya yayıncılık, 1998)
44-Tek kişi işletmesi hakkında bilgi veriniz.
En basit, en eski ve en çok görülen işletme biçimleridir. İşletmenin tek bir sahibi vardır. İşletme faaliyetlerine ilişkin kararları alır, uygular ve denetler. İşletme sahibi karın tümüne sahip olduğu gibi zararın da tümüne tek başına katlanır.
45-Adi ortaklık hakkında bilgi veriniz.
İki veya daha fazla kişinin emek ve mallarını ortak bir amaca ulaşmak için birleştirme konusunda yaptıkları sözleşme.TTK da tanımlanan ortaklıkların belirli niteliklerini taşımayan ortaklar adi ortaklık sayılır ve bunlar Borçlar Kanunu’na tabi olurlar(B.K.madde 520).Her ortak, şirkete sermaye olarak para, alacak, başka bir mal veya emeğini koyabilir; ortaklığın kazançları da aralarında paylaşılır.Şirketin kararları oy birliği ile alınır.Tersi kararlaştırılmış olmadıkça, ortaklık işlerini bütün ortaklar yönetir.Adi şirketin tüzel kişiliği yoktur(seyidoğlu, 1999, Sayfa;6)
46-Kollektif ortaklık hakkında bilgi veriniz.
TTK da düzenlenen bir ticaret şirketi türüdür(TTK:madde 153).Şöyle tanımlanıyor:”Ticari bir işletmeyi bir ticaret ünvanı altında işletmek amacıyla gerçek şahıslar arasında kurulan ve ortaklardan hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklarına karşı sınırlandırılmamış olan şirket Kollektif Şirket’ tir”.Öteki ticari şirketlerde olduğu gibi, kollektif şirketlerinde bir ticaret ünvanı vardır.En önemli özelliklerinden birisi ortaklarını, şirket borç ve taahhütleinden dolayı üçüncü şahıslara karşı müteselsilen ve bütün malları ile sorumlu olmalarıdır.Kollektif şirketler genellikle aile ya da şahıs şirketi olarak bilinir.Bir sözleşme ile kurulur.Sözleşmedeki imzaların noterce tasdiki gerekir.Noter tasdikinden sonra ilgili yerin ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilan olunur..Ortakların her biri şirketi yönetme hakkına sahiptir.Ancak bu sözleşmedeki bir madde ile ortaklardan birine veya birkaçına devredilebilinir.Bir ortak diğer ortakların onayı olmadan şirketin herhangi birisine karar veremez.kararlar oybirliği ile alınır.Kollektif şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır(seyidoğlu,1999, Sayfa:340).
47-Adi komandit ortaklık hakkında bilgi veriniz.
Bir ticari işletmeyi bir ticaret ünvanı altında işletmek amacıyla kurulan ve ortaklardan bir kısmının şirket alacaklarına karşı sorumluluğunun sınırsız olduğu, bir kısmının ise sorumluluğu şirketteki sermayesi oranında yüklendiği ortaklık türüdür(Cemalcılar, 1994, Sayfa:64-65).
48-Anonim ortaklık hakkında bilgi veriniz.
Beş ve daha fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından iktisadi amaçla kurulmuş, belirli miktarda ve paylara bölünmüş bir sermayesi bulunup, borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu olan şirket anonim şirkettir.A.Ş. ler sermaye şirketlerinin ana tipidir.En büyük özellikleri atıl birikimlerin bir araya getirilerek işe yarar hale getirilmesidir.Böylece dev sermayeler oluşturulmakta ve büyük teşebbüslere tahsis edilebilmektedir.A.Ş. hisse senetlerinin tedavül gücü yüksek olduğu için, hisse senedi sahipleri hisselerini kolayca devredebilmektedirler.Tüzel kişiler A.Ş.lere ortak olarak girebilirlerT.İş Bankası Eğitim Yayınları, 1998,Sayfa:90-91).
49-Kooperatif hakkında bilgi veriniz.
Belirli bir ekonomik faaliyette bulunmak üzere kuruman, ortak olunan, işletilen ve toplam karı ortaklarca paylaşılan gönüllü bir kuruluş.Bu kuruluşlar, maliyetleri düşürür,üye karlarını arttırır, aracı ya da sermayedar karlarını ortadan kaldırır.Kooperatifler kanununda kooperatif tanımı:”Tüzel kişiliği haiz olmak üzere, ortakların belirli ekonomik menfaatlerini……. karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli kuruluşlardır”der.Kooperatif bir şirket olmaktan çok üyelerinin ihtiyaçlarını karşılamaya dönük kuruluşlardır.Tüketim, üretim, kredi, ve yapı kooperatifleri başlıca türleridir.Gerçek kişiler, kamu tüzel kişileri, özel idareler, belediyeler, köyler, cemiyetler, dernekler ve köyler kooperatif kurma yetkisine sahiptir.En az yedi ortakla kurulabilir.Kooperatif alacaklılarına karşı yalnızca mal varlığı ile sorumludur.Bütün ortakları temsil eden en yüksek organ genel kuruldur.Diğeri yönetim kuruludur.Üçüncü organ denetçilerdir(seyidoğlu, 1999, Sayfa:347, 348).
50-Dernek ve vakıf işletmeleri hakkında bilgi veriniz.
Tanımı:Kar amacı gütmeyen ve üyelerinin ortak amaçlarını gerçekleştirme eylemine yönelmiş kuruluşlardır.Gayesine varmak için ticari işletme işleten dernekler ile vakıflar kanunu hükümlerine tabi mülhak vakıfların ve ticari işletme işleten diğer tüze kişilerin ticaret ünvanı adlarının aynıdır(karahan, 1996, Sayfa:130).
51-Çevre nedir:
İşletmenin içinde faaliyette bulunduğu sosyo ekonomik ortam, yasal düzen ile teknolojik ve doğal şartlar ifade edilir(müftüoğlu, 1994, sayfa:13)
52-İşletmenin iç çevresinde hangi unsurlar vardır?Kısaca açıklayınız.
İşletmenin iç çevresi; çalışanlar, işletme sahipleri ve yöneticilerden oluşur.
Çalışanlar; işletmeden yaptıkları işe uygun ücret, iş güvencesi, iş güvenliği, üstlerinin kendilerine adil davranmalarını, işlerinde ilerleme olanağı verilmesini bekleyen kişilerdir.
İşletme sahipleri ise; işletmeye mal ve hizmet üretilmesi için gerekli nakit ve öteki varlıklar biçiminde sermaye koyan kişilerdir.
Yöneticiler de , işletmede başkaları vasıtasıyla iş gören işletme sahibine oranla riski düşük olan kişilerdir.(Büker, 1994:23).
53–İşletmenin dış çevresinde hangi unsurlar vardır?Kısaca açıklayınız
Sosyal, ekonomik, politik, teknolojik, doğal ve yasal çevre olarak ayırabileceğimiz 5 ana çevre bulunur.Bunlar uluslar arası yada ulusal boyutta olabilirler ve işletmeyi faaliyet koluna, büyüklüğüne, hitap ettiği pazarın özelliğine göre etkilerler.Değişen çevre şarlarına uyum ne kadar hızlı ise işletmenin yeni durum maliyeti o derece düşük olur(müftüoğlu, 1994, sayfa:13,14).
54-Çok uluslu işletme nedir.
Bir ana merkez ile ona bağlı çeşitli ülkelerde üretimde bulunan ve ana merkezin denetimi altındaki şubelerin oluşturdukları bir bütündür.Faaliyetleri gelişmiş ve az gelişmiş bütün ülkelere yayılmaktadır.Çeşitli ırktan ve çeşitli dilleri konuşan personelleri vardır.Yıllık satış ve üretim hacimleri bir ülkenin milli gelirinden bile fazla olabilmektedir.Dünya çapındaki faaliyetlerinden sağladıkları karları sürekli maksimize etmeye çalışırlar.II. Dünya Savaşı sonrasının bir ürünüdürler.İlk Amerikan şirketleri başlamış daha sonra onu B.Avrupa ve Japonya takip etmiştir.Az gelişmiş ülkeler günümüzde yabancı sermaye yoluyla bu şirketleri kendi ülkelerine çekmeye çalışmaktadırlar.Ancak bu şirketlerin lehinde ve aleyhinde bir çok görüş vardır.Şirket çıkarları ile ülke çıkarları bazen çatışabilmektedir(seyidoğlu, 1999,Sayfa:93).
55-Uluslararası rekabeti açıklayınız.Bölgesel ticari bloklar hakkında bilgi veriniz
Uluslararası pazarlarda başarının ölçütlerinin belirlenmesinde değişik aşamalardan geçilmiş, Adam Smith ile ileri sürülen mutlak üstünlük tezi, bir ülkenin ihracattaki başarı şansını yüksek verimliliğe bağlarken, daha sonra David Ricardo ise karşılaştırmalı üstünlük (Hunt,Morgan,1995:1-15) tezi ile uluslararası ticarette her ülkenin, kaynaklarını en verimli olduğu sanayi kollarına aktararak başarı sağlayacağını belirtmiştir. Karşılaştırmalı üstünlük kuramı daha sonra, faktör donanım kuramı olarak Hecshler ve Ohlin tarafından yeniden yorumlanmıştır (Samuelson,Nordhaus,1992:732).
II.Dünya Savaşı sonrasında teknolojik gelişmenin hızı, üretim öğelerinin ülkeler arasında benzerlik göstermesi ve küreselleşme, uluslararası rekabetçi üstünlük kavramını ortaya çıkarmıştır.İşletmelerin rekabet gücü dinamik yapılarına, yatırım kapasitelerine, Ar-Ge çalışmalarına ve kullandıkları teknolojilerin uygunluğuna bağlı olarak yenilik oluşturma becerileri ile yakından ilgilidir.İşletmelerin rekabet gücünden uluslararası rekabet gücüne geçildiğinde rekabet gücünün çok boyutlu olduğu ve ülkenin rekabet gücünün tek tek işletmelerin ortalama rekabet gücünden daha çok şey ifade ettiği kabul edilmektedir. Bunlar; ülke ekonomisinin sahip olduğu birçok kurumsal yapıyı kucaklayan, ülkenin üretim yapısını, teknolojik alt yapısını, teknoloji üretim kapasitesini ve dinamiğini, nitelikli insan sermayesini içeren ve ekonomik ortamı da temsil eden faktörlerle yakından ilişkilidir Bir ülkenin rekabet gücü, o ülkenin ürettiği malların -ister iç tüketim, ister ihracat için olsun- diğer ülkelerin mallarıyla kalite ve fiyat bakımından yarışabilecek düzeyde olmasını ifade etmektedir. Rekabet gücü; üretim ve verimliliğin artması, yaşam standartlarının iyileşmesi ve istihdamın geliştirilmesi için bir ön koşuldur.Rekabet gücünün artması, ülke ekonomisinde zincirleme bir reaksiyonun oluşmasına yol açmaktadır. Bu artış; üretim ve ihracatta gelişmeye neden olmakta; karlılığın büyümesine böylece yatırımlarda hızlanmaya ve istihdamın gelişmesine etki etmektedir.Rekabet edebilirlik veya rekabet gücü oldukça dinamik bir olgudur. İçinde bulunulan çevreye göre değişken doğası rekabet gücünün ölçülebilmesini zorlaştırmaktadır. Rekabet gücünün standart ölçütlerinin olmamasının yanında, ölçülebilmesini zorlaştıran diğer bir nokta, değerlendirmede kullanılabilecek ölçütlerin oldukça fazla oluşu ve bu ölçütlerin farklı durumlarda ve ağırlıklarda rekabet gücünü etkileyebildiğidir. Bu nedenle rekabet gücünün belirlenmesine yönelik yapılan çalışmalar her zaman tartışmaya açık ölçütler ve bakış açıları içermektedir.(sbe.deu.edu.tr/SBEWEB/dergi/dergi04/dogangil.htm).
Günümüz dünya ticaretinde başlıca üç ticari blok vardır.Bunlar:
1-Avrupa Birliği,
2-Nafta (Kuzey Amerika Ortak Ticaret Bölgesi,
3-Apec(Asya Pasifik Havzası).
Uluslar arası ticaretin önemli bir bölümü ülkeler arasındaki anlaşmalarla yürütülür.Günümz ticaret anlaşmaları genel olarak ilgili ülkeler arasındaki ticaretin arttırılması, ticaret engellerinin kaldırılması veya azaltılması ile ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi gibi amaçlar taşır.Ancak AB bir adım ileri giderek siyasi birliği de kapsamaktadır.(Seyidoğlu, 1996, Sayfa:176)
56-İşletme bilimi hangi bilimlerden yararlanır?
*İşletme ve iktisat bilimi,
*İşletme ve davranış bilimleri
*Hukuk ve İşletme bilimi,
*Matematik-İstatistik ve işletme bilimi,
*Bilgi teknolojisi ve işletme bilimi(Dinçer, 1997, Sayfa:10,11).