Ekim, 2008 için arşivler

57-İşletmelerde bilgi akışı nasıldır?

İşletmelerde bilgi akımı deyince, maddi ve nakit akımının işletmecilik ilkelerine en uygun biçimde gerçekleştirilmesi amacıyla, bilgi toplanması, toplanan bilgilerin işlenip değerlendirilmesi ve buna dayanarak karar alınmasını anlıyoruz Böylece işletme yönetiminde optimizasyon amaçlanır.Bilgi akımının aşamaları:
-Bilgi toplama,
-Bilgi işleme,
-Bilgi değerlendirme(rapor ve planların hazırlanması),
-Karar,
-Kontrol.
Bilgi akımının ilk aşaması olan bilgi toplama, işletme içi ve dışı gerekli duyulan bilgilerin toplanması için yapılması gerekli tüm faaliyetlerdir.İşletme içi bilgiler, işletmenin ekonomik, mali ve teknik durumuna ilişkin bilgilerdir.Personel arası hiyerarşi ve aralarındaki bilgi alışverişi de bu tanım içine girer.İşletme dışı bilgilerin en önemlisi, işletmenin yurt içi ve dışı mevcut ve potansiyel satış piyasalarına ilişkin bilgilerdir.Ayrıca tedarik piyasalarına ilişkin bilgilerde işletme tarafından bilinmesi gerekenlerdir.
Bilgi akımının ikinci aşaması olan bilgi işleme ise toplanan ham bilgilerin işlenerek işletme amacı doğrultusunda yararlı hale getirilmesidir.
Üçüncü aşama olan bilgi değerlendirme, işlenen bilgilerin problemlerin çözümü doğrultusunda bilgi alternatiflerinin belirlenmesi aşamasıdır.
Karar aşaması ise problemin çözümü için geçerli olduğu düşünülen alternatif için karar verilmesidir.Kara verirken ve kararın uygulama aşamasında az ya da çok belirsizlik her zaman olacağı için burada yöneticilik işlevi ön plana çıkmaktadır.Çünkü burada belirsizlik, risk ve sorumluluk vardır.
Kontrol aşamasında ise yapılan şunlardır.Karar aşamasında gerçekleştirilen fiili sonuçlar büyüklükleriyle tespit edilir.Sonuçlar değerlendirilir ve sonuçlandırılır.Bu sonuçlar bilgi akımın başlangıcını oluşturan bilgi toplama aşamasına aktarılır.Böylece dinamik süreç devam eder(müftüoğlu, 1994, Sayfa:45,46,47,48,49,50).

58-Rasyonellik nedir?

Akla uygun, akılcı anlamına gelen Fransızca “rationnel” kelimesinden dilimize geçmiştir.İktisatta, en az külfete katlanarak en iyi sonucun elde edilmesine yönelik davranışlardır.Buna göre tüketicinin belirli bir gelirle olabilecek n yüksek faydayı elde etmesi ya da üreticinin belirli bir miktar üretimi en düşük maliyetle gerçekleştirmesine yönelik davranışlardır(seyidoğlu, 1999, Sayfa:495).

59-Verimlilik nedir?
Emek, sermaye veya toprak gibi üretimde kullanılan bir birim girdi başına üretilen mal veya hizmet miktarını ifade eder(seyidoğlu, 1999, sayfa:670).Verimlilik=çıktı / girdi şeklinde de tanımlanabilir (müftüoğlu, 1994, sayfa:276).

60-İktisadilik nedir?
İnsanlar akılcı davranarak eldeki tatmin araçlarından en yüksek faydayı sağlamayı ve ihtiyaçlarını en az tatmin aracı kullanarak (en az masrafla ) gidermek isterler. Buna iktisadilik ilkesi denir(Erdoğan, 2000, Sayfa:12)

61-Karlılık nedir?
İşletmenin elde ettiği toplam gelirlerden sarfettiği toplam giderlerin çıkarılmasıyla meydana gelen olumlu farka kar denir.Karlılık ise işe yatırılan sermayeye bakılarak belirlenebilen bir durumdur.Yani bir işletmenin elde ettiği karın doyurucu, yeterli ve ölçülü olup olmadığı konusundaki değerlendirmedir.Karlılık değerlendirmesini yaparken şu hususlar dikkate alınır:
-Genel ekonomik yapıdaki gelişmeler ve dalgalanmalar,
-Aynı sanayi dalında çalışan benzer işletmelerin kar oranları,
-İşletmenin kar hedefleri ve geçmiş yıl kar oranları,
-Başka alanlarda kullanıldığı zaman, sermayenin sağlayacağı gelir(Dinçer, 1997, Sayfa:46,47)
62-Üretkenlik nedir?
İşletmelerin tüm olanaklarını kullanarak gerçekleştirecekleri üretim miktarıdır(Akdemir, 2001,Sayfa:88)

63-Etkenlik nedir?
Bir sonuç doğurabilme , bir iş yapabilme özelliğine sahip olan faktör(seyidoğlu, 1999, Sayfa:168)

64-Etkililik nedir?
Planlanan sonuçlarla fiili sonuçların birbirine oranlanmasıyla elde edilir.
Etkililik=Fiili sonuçlar/planlanan sonuçlar(Akdemir, 2001,Sayfa:87)

65-Etkinlik nedir?
İşletmenin amaçlarını gerçekleştirebilmek için kaynaklarını, sinerjik güçlerini değerlendirerek, çevre ile ilişkileri dikkate alıp, örgütün yapısını buna göre biçimlendirmeyi ifade etmektedir.Yapılan faaliyetlerin sonucunda istenilenin elde edilmesidir(Dinçer, 1997, Sayfa:54)

66-Risk nedir?İşletmenin içinden ve dışından kaynaklanan risk nedenleri nelerdir?
Genel olarak bir faaliyetin içerdiği belirsizlik veya zarar olasılığına risk denir.
İşletme dışı nedenlerden kaynaklanan riskler:
Fiyat dalgalanmaları,
Kur değişmeleri,
Talep kaymaları,
Sektördeki diğer firmaların agresif davranışları,
Hammadde ve malzeme sağlamadaki olanaksızlıklar(seyidoğlu, 1999, Sayfa:505)
İşletme içi riskler ise:
İstihdam yönünden personel ve yönetici problemleri,
Karar vericilerin almış olduğu hatalı kararlar olasılığı,
Yeterli sermaye girişinin sağlanamaması sonucu üretim riski. More >